تبلیغات
ِ - زندگینامه رسول پرویزی و داستان زنگ انشاء
ِ

رسول پرویزی:  (۱۲۹۸ش تنگستان استان بوشهر - آبان ۱۳۵۶ش شیراز) نویسندهٔ ایرانی دهه‌های ۱۳۲۰ و ۳۰ خورشیدی.
زندگینامه:
متولد
۱۲۹۸در جنوب ایران.
نویسنده
ٔ داستان‌های کوتاه و نماینده بوشهر در مجلس شورای ملی بود. بعدها به علت تصدی مناصب حکومتی (سناتور) نوشتن را ادامه نداد.
در سال
۱۳۳۶ نخستین و معروف‌ترین مجموعه داستان خود، «شلوارهای وصله‌دار»، را منتشر کرد.
پرویزی سال‌ها در مجلات قلم زد و خود را به عنوان یکی از نمایندگان اصلی تیپ داستانی جمالزاده معرفی کرده بود؛ با این حال پرویزی نتوانست همراه و همگام با چهره‌های تاثیرگذارتر مانند صادق هدایت، بزرگ علوی، و صادق چوبک حرکت کند.
دومین کتاب او، «لوطی سرمست»، در سال
۱۳۴۶ منتشر شد.
کارنامه ادبی پرویزی در این دو مجموعه داستان خلاصه می‌شود؛ ازین دو «شلوارهای وصله‌دار» بر نویسندگان هم‌دوره و دوره‌های بعد بسیار تاثیرگذار بود.
رسول پرویزی در
۱۳۵۶ و در ۵۸ سالگی درگذشت. اخیرا کتابی از او به نام «قصه‌های رسول» منتشر شده است.
در ادامه مطلب داستان زنگ انشاء او را می خوانیم:

زنگ انشاء

    برگهای نارنج های انبوه ، کلاس را تاریک میکرد. تازه تخنه سیاه را با نمد پارۀ کثیفی پاک کرده بودند. ذرات گچ در فضای اتاق موج میزد و در ریه ما شیرجه میرفت. هنوز آقای معلم نیامده بود.
    سید محمود با سر گرش جلوی من نشسته بود و با مهارت تیغ ژیلت را لای تخته میز میکرد، و بعد مضراب وار زیر آن مینواخت و فوراً سرش را روی میز گذاشت تا آهنگ موزون ساز بچگانه اش را بشنود.
    اکبر آقا با چاقو اسمش را روی دیوار مجاور میکند و به سبک کتیبه نویسان گل و بلبل اطراف اسمش می گذاشت . عباس هم تکلیف عقب مانده را تند وتند مینوشت.
    - خبر دار!
    بچه ها دسته جمعی بر خاستند، آقای معلم وارد شد و زنگ انشا شروع شد. آقای معلم هفته ی قبل موضوع انشا را این طور دیکته کرده بود:
   

"نامه ای  به پدرخود بنویسید و از ایشان تقاضا کنید که پس از امتحانات در تعطیلات تابستان شما را با خودش به ییلاق ببرد."

 

موضوع انشا و طرز نوشتن انشاء هردو فرمولی بود. کلیۀ  سوژه  انشاء ها میان چند مطلب نوسان داشت، یا  می بایست نامه ای به پدر، مادر، برادر، خواهر و دوست خود نوشت، یا درباره ی عدالت، امانت، صداقت و از این قبیل حرف ها قلم فرسایی کرد. در نوع اول فرمول از این قبیل بود:
   

"خداوندگارا ! تصدقت گردم که وجود ذیجود شریف در نهایت صحت و سلامت بوده و در عین عافیت باشد. بعدا اگر از راه ذره پروری جویای احوالات این حقیر باشید، بحمدالله سلامت و به دعاگویی مشغول است."


    و در نوع دوم، اگر انشاالله نوشته می شد فرمول این بود:
   

" البته واضح و مبرهن است و بر کسی پوشیده نیست که یکی ازصفات پسندیده و خصال حمیده صداقت است که هر کس بدین صفت متصف باشد ازحضیض ذلت به اوج رفعت می رسد."


    طبق معمول در نوشته های نوع دوم تکرار ادعا به جای صحت و دلیل بکار می رفت و گاهی نیز یک شعر بند تنبانی و لوس و بی مزه بدرقه ی کلمات مبتذل و مکرر گوشم را خراش داده بود که گیج می خوردم غالباً به نظرم می آمد که فضای اتاق تبدیل به زباله دانی الفاظ نیم مرده و مبتذل شده است و کلمات بدبخت و بینوا از دست معلم و شاگرد به جان آمده بود.
    آن روزنامه "ییلاقیه" را یک یک شاگردان خواندند. وقتی انشاء ها را که خوانده می شد می شنیدم، دلم به هم می خورد تا این که نوبت به ابراهیم رسید. ابراهیم پسر فقیری بود، اما خیلی در کلاس عزیز بود. عزت او یکی به علت گردن کشی وی بود، یکی به علت مهربانی او. به علاوه دنیا دیده تر از ما بود. او بر خلاف ما با مردم انس داشت، چون نو کر خانه ای خودشان بود و همین دیدار به وی قوت و قدرتی بیش از ما داده بود.
    آقای معلم گفت:
    - ابراهیم بیا انشایت را بخوان!
    - چشم آقا!
    و بلافاصله ابراهیم از جایش بلند شد، شلوار وصله دارش را بالا کشید، چشمان درشتش را به اطراف دوخته، دفتر انشایش را برداشت و جلوی میز معلم سیخ ایستاد.
    - چرا نمی خوانی؟ جان بکن بخوان!
    بغض گلوی ابراهیم را گرفت. مثل این که بار سنگینی دوشش را فشار می دهد، کمی خم شد و چشم های نزدیک بینش را به دفتر انشاء چسباند و با صدایی که آهنگ گریه داشت این طور خواند:
    "پدرم! پدر خشن و تندخویم!
    آقای معلم نفسش از جای گرمی بلند میشود. او نمیداند من درچه جهنمی به نام خانه زندگی میکنم. او از تندخویی و خشونت شما، از بدبختی و نکبت من خبر ندارد. او بدون توجه به زندگی تیره و تار ما، دستور داده است نامه ای  به شما بنویسم و از شما خواهش کنم در تابستان مرا به ییلاق ببرید. ییلاق چه کلمه ی  قشنگی !

 مرا به باغ ها ببرید تا در کنار جوی ها  بازی کنم، شادی کنم، گل بچینم، دنبال دخترها بدوم، گیس آنها را گرفته دور دستم بپیچم، آنها را کتک بزنم و گریه بیاندازم. از درخت بالا روم، آب روی همبازی هایم  بریزم، سنبله ی گندم را چیده در ساقه اش سوت بزنم. تاب بخورم، از باغ همسایه میوه بدزم، از کوه بالا بروم، با بچه ها بدوم و شب خسته و خورد در کنار مادر بزرگ نشسته و قصه گوش کنم... چه آرزوهایی! آقای معلم این ها را از شما خواسته است، اما نمیداند که ییلاق شما چگونه است؟
    او نمیفهمد که شما به جای ییلاق هر صبح مرا شلاق میزنید و با لگد مرا از خوا ب میپرانید، تا بلند شوم و نان بخرم. او نمیداند که به جای ییلاق فقط آرزو دارم یک بار خنده ی پدرم را ببینم. او به خانه ما نیامده و نمیداند که به جای آرامش خانوادگی، چه غرش و نهیبی سراسر فضا را گرفته است. او نمیداند که شما دائماً با مادرم دعوا میکنید و مادرم به شما نفرین میکند. و این من بدبخت هستم که باید مانند گندم درمیان سنگ های آسیا  له و لَورده شوم. آقای معلم خیلی حواسش جمع است. متوجه نیست که من شب ها  باید کتاب درسم را نیمه تمام گذاشته و شیشه ی سیاه را بدکان عرق فروشی ببرم، آن را پر کنم و برای شما بیاورم. او برای من بدبخت هوس ییلاق میکند و من هم باید ریا کنم، دروغ بگویم، دروغ بنویسیم و مثل بقیه ی  شاگردان از حضرت خداوندگاری تمنا کنم که به ییلاق برویم !!!
    نه!
    من ییلاق نمیخواهم. فقط دلم یک جو مهربانی و نوازش میخواهد. آرزو میکنم مرا آرام از خواب بیدار کنید، به من فحش ندهید، شب بد مستی نکنید، مرا در تاریکی وحشت زای کوچه به دنبال عرق نفرستید و اگر پنیر و یا گوشت یا نان خریدم، به آن ایراد نگیرید و مرا دوباره به دکان بقال و قصاب ونانوا نفرستید که پنیر و گوشت و نان را پس بدهم. دکاندارها مرا مسخره میکنند و متلک میگویند و من تحمل این تحقیر را ندارم.
    من ییلاق نمیخواهم. فقط دلم میخواهد یک روز مرا به بازار نفرستید و مرا با این دکانداران موذی و مکّار روبرو نکنید. آنان مرا تحقیر میکنند و من زور ندارم کتکشان بزنم. خورد میشوم، دلم میشکند، گریه میکنم، ولی چقدر میتوان گریه کرد؟
    پدر جان، من ییلاق نمیخواهم. فقط آرزو می کنم یک روز با مادرم دعوا نکنید و مادرم یک روز شما را نفرین نکند. من هم شما و هم مادرم را دوست میدارم تکلیف من در این کشمکش چیست؟ آیا با مادرم هم صدا شده، به شما نفرین کنم؟ یا با شما گام بر دارم و با مادرمظلومم دعوا کنم؟ ما که یک دیگر را دوست داریم، چرا با هم مهربان نیستیم؟ چرا یک دیگر را نوازش نمیکنیم و چرا خانه را به گورستان تیره مبدل ساختهایم؟
    نه!
    من ییلاق نمیخواهم. دلم میخواهد این گور تیره و تاریک روشن شود و برای یک لحظه گرمی خانواده را حس کنم."

    در حالی که ابراهیم به گریه افتاده بود، کلاس در خاموشی و بهت فرورفته بود. معلم سرش را در میان دستهایش گرفته بود و من دیدم که یک قطره ی اشک از گوشه ی چشمش به روی دفتر حضور و غیاب افتاد. و بلافاصله گفت:
    - ابراهیم جگرم را آتش زدی، برو بنشین دیگر نمیتوانم بشنوم

 




برچسب ها: قلمستان جنوب، نویسندگان اهل قلم، دشتستان، رسول پرویزی، زنگ انشاء،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 17 اردیبهشت 1391 توسط اهل قلم